Gỗ thật đẹp, nhưng không phải chỗ nào trong ngôi nhà cũng sống nổi với gỗ. Một cánh cổng phơi nắng mưa quanh năm, một dãy lam bê tông ở mặt tiền, một trần hiên sát mái: đặt gỗ tự nhiên vào đó, vài mùa mưa là cong, nứt, mối ăn.

Nhiều gia chủ vì thế chọn sơn giả gỗ, tức dùng sơn và kỹ thuật kéo vân để cho sắt, bê tông, nhôm trông như gỗ. Nghe đơn giản, nhưng làm đẹp hay làm hỏng gần như hoàn toàn nằm ở quy trình và tay nghề. Bài viết này Tân Phát giải thích sơn giả gỗ là gì, mạnh yếu ở đâu, nên dùng cho hạng mục nào, và các bước thi công để lớp vân bền và nhìn tự nhiên.

Bạn cần tìm công ty thi công uy tín Quy Nhơn – Gọi ngay Tân Phát để được tư vấn và hổ trợ sớm nhất.

Sơn giả gỗ là gì?

Hãy hình dung một cánh cổng sắt ở mặt tiền nhà phố. Nhìn từ vỉa hè, nó có màu nâu ấm, vân chạy dọc đều, thậm chí có cả vài mắt gỗ. Bước lại gần, đưa tay sờ vào, bề mặt vẫn lạnh và nhẵn. Đó là sắt, không phải gỗ. Và đó chính là sơn giả gỗ.

Nói gọn: sơn giả gỗ là kỹ thuật dùng sơn và dụng cụ kéo vân để tạo ra bề mặt trông giống gỗ thật trên những vật liệu không phải gỗ, như sắt, thép, nhôm, bê tông, xi măng, thạch cao hay MDF.

Nó khác với việc sơn một màu nâu lên bề mặt. Sơn màu nâu chỉ cho bạn một mảng phẳng. Sơn giả gỗ cho bạn thớ, vân, chỗ đậm chỗ nhạt, tức là những thứ khiến mắt người nhận ra “gỗ”.

Cách một lớp vân gỗ được tạo ra

Quy trình thường gồm ba tầng:

  • Lớp nền có màu sáng của gỗ, thường là be, vàng nhạt hoặc nâu nhạt.
  • Lớp màu vân đậm hơn, phủ lên nền khi còn ướt (người thợ hay gọi là sơn hoặc glaze màu).
  • Dụng cụ kéo vân (lược kéo vân, cọ khô, con lăn khắc vân, khuôn cao su) kéo lớp màu đậm đi, để lộ lớp nền bên dưới theo từng đường vân.

Màu nền lộ ra ở đâu, vân sáng ở đó. Màu đậm đọng lại ở đâu, vân tối ở đó. Cả bí quyết nằm trong động tác tay và thời điểm kéo.

Sơn giả gỗ khác gì giấy dán vân gỗ hay chuyển nhiệt?

Ba cách này hay bị gộp chung nên dễ nhầm.

  • Sơn giả gỗ thủ công: thợ kéo vân trực tiếp tại công trình. Mỗi tấm cửa có vân hơi khác nhau, và có thể thi công trên bề mặt đã lắp sẵn.
  • Dán decal, giấy dán vân gỗ: nhanh, rẻ, nhưng dễ bong mép, ngoài trời xuống màu khá nhanh.
  • Chuyển nhiệt vân gỗ (thường làm tại nhà máy với nhôm, sắt sơn tĩnh điện): vân đều và sắc nét, nhưng phải tháo cấu kiện mang đi gia công. Không áp dụng được cho tường hay cột đã xây.

Với công trình đã hoàn thiện, như cổng, cột bê tông hay trần mái hiên, sơn giả gỗ thủ công thường là lựa chọn duy nhất khả thi.

Ưu điểm và nhược điểm của sơn giả gỗ

Mình nghĩ chuyện này nên nói thẳng: sơn giả gỗ rất hợp với vài hạng mục và rất tệ với vài hạng mục khác. Nó không phải “giải pháp thay thế gỗ” cho mọi chỗ.

Ưu điểm

  • Không mối mọt, không cong vênh: Gỗ tự nhiên ngoài trời, nhất là ở vùng nắng mưa thất thường, hay nứt và co ngót theo mùa. Nền sắt hoặc bê tông thì không bị vấn đề này. Lớp sơn chỉ là lớp áo.
  • Chọn được màu vân theo ý: Muốn tông óc chó sẫm, sồi vàng hay teak ánh đỏ đều làm được bằng cách chỉnh màu nền và màu vân. Với gỗ thật, bạn chỉ chọn trong những gì xưởng đang có.
  • Tận dụng được kết cấu sẵn có: Cổng sắt cũ, cột bê tông trơ trụi, mặt dựng nhôm đơn điệu, tất cả có thể “đổi diện mạo” mà không phá đi làm lại.
  • Chi phí thường thấp hơn gỗ tự nhiên cùng quy mô: Đặc biệt ở các hạng mục diện tích lớn như lam bê tông, trần hiên, hàng rào, chênh lệch này khá rõ. Con số cụ thể phụ thuộc vào hệ sơn, tay nghề thợ và hiện trạng bề mặt, nên bạn nên xin báo giá theo từng công trình.
  • Sửa lại được: Sau vài năm phai màu, bạn có thể làm sạch rồi phủ lại lớp bóng, hoặc sơn lại cả hệ, mà không phải thay vật liệu nền.

Nhược điểm

  • Phụ thuộc tay nghề thợ rất nhiều: Cùng một loại sơn, thợ giỏi kéo ra vân mềm, tự nhiên. Thợ non kéo ra những đường song song như vạch kẻ, nhìn là biết giả ngay. Đây là điểm yếu lớn nhất.
  • Nhìn gần vẫn lộ: Vân sơn không có độ nổi như gỗ thật. Sờ tay vào chỉ thấy phẳng. Nếu hạng mục nằm ở tầm mắt và tầm tay, như mặt bàn ăn hay tay vịn cầu thang trong nhà, sự khác biệt rất dễ nhận ra.
  • Ngoài trời vẫn xuống màu: Nắng gắt kéo dài làm lớp phủ ngả vàng, phấn hóa. Nếu dùng sơn phủ không có khả năng chống tia UV, sau vài mùa nắng là thấy.
  • Khó vá cục bộ: Một vết xước giữa cánh cổng sửa rất khó cho khớp vân. Thường phải làm lại cả mảng, đôi khi cả cánh.
  • Thi công lâu hơn sơn thường: Mỗi lớp cần thời gian khô. Một cánh cổng làm đúng quy trình thường mất vài ngày, chứ không xong trong một buổi.
  • Quan điểm của mình: dùng sơn giả gỗ cho các hạng mục ngoài trời hoặc ở xa tầm tay (cổng, lam, trần hiên, hàng rào, cột) rất đáng. Còn chỗ cần cảm giác gỗ thật như sàn, bàn, tay vịn, nên đầu tư vật liệu gỗ hoặc gỗ công nghiệp thật.

Đừng bỏ qua: Trần nhôm giả gỗ: Khi nào nên dùng, khi nào nên bỏ qua.

Ứng dụng của sơn giả gỗ trong thực tế

Cửa cổng, hàng rào, cửa sắt

Đây là hạng mục phổ biến nhất. Cổng sắt kiểu hộp thường bị chê “lạnh” và công nghiệp.

Phủ vân gỗ lên sẽ mềm mặt tiền đi rất nhiều mà không cần đổi cả cánh cổng. Ở nhà phố, nơi mặt tiền hẹp và cổng chiếm tỷ trọng thị giác lớn, sự khác biệt thấy ngay.

Lam bê tông, cột, trần hiên

Bê tông thô xám xịt, dễ rêu mốc ở vùng ẩm. Sơn giả gỗ biến cột và trần hiên thành “gỗ” nhìn khá thuyết phục, nhất là ở góc nhìn từ xa.

Đây là kiểu ứng dụng mà mình thấy hiệu quả nhất về thẩm mỹ trên chi phí.

Cửa nhôm kính, vách, khung pergola

Khung nhôm sơn vân gỗ giúp quán cà phê, homestay hay sân vườn có cảm giác ấm hơn mà không cần dùng gỗ thật chịu nắng mưa.

Nội thất và trang trí trong nhà

Trong nhà, sơn giả gỗ hay dùng cho phào, trần thạch cao, vách ngăn, tủ MDF, hoặc mảng tường điểm nhấn.

Với biệt thự phong cách tân cổ điển, nó còn dùng để đồng bộ màu giữa chi tiết gỗ thật và chi tiết bằng vật liệu khác.

Công trình thương mại

Nhà hàng, quán cà phê, khách sạn nhỏ thường chọn sơn giả gỗ cho mặt dựng và hàng rào vì cần hiệu ứng thị giác nhanh với ngân sách vừa phải.

Hướng dẫn thi công sơn giả gỗ đúng kỹ thuật

Phần này là nơi nhiều công trình hỏng. Khoảng chênh giữa một bề mặt đẹp và một bề mặt bong tróc phần lớn nằm ở những bước chuẩn bị mà không ai nhìn thấy sau khi sơn xong.

Bước 1: Làm sạch bề mặt cần thi công

  • Với sắt thép: cạo sạch gỉ bằng bàn chải sắt hoặc máy mài, sau đó lau dầu mỡ bằng dung môi. Chỉ cần sót một vệt dầu nhỏ, lớp sơn trên đó sẽ bị rỗ hoặc bong.
  • Với bê tông, tường: cạo rêu mốc, vữa dư, bụi bẩn. Nếu bề mặt cũ nhiều bụi phấn, rửa bằng nước áp lực rồi để khô hẳn.
  • Với gỗ, MDF: chà bỏ lớp vecni cũ, hút bụi.

Chờ khô thật sự mới sang bước sau. Bê tông còn ẩm thì lớp sơn bên trên sẽ phồng rộp sau vài tuần.

Bước 2: Thi công bả bề mặt

Bả để làm phẳng. Với bê tông hay tường, dùng bột bả ngoại thất (nếu thi công ngoài trời), bả hai lớp mỏng thay vì một lớp dày, mỗi lớp cách nhau vài giờ để khô. Với sắt, chỉ bả những chỗ lõm, mối hàn, không cần bả toàn bộ.

Lý do cần phẳng: lớp sơn vân gỗ rất mỏng và trong, nó khuếch đại mọi lỗi bề mặt thay vì che đi. Tường gồ ghề, sơn vân gỗ lên càng thấy gồ ghề.

Đừng bỏ qua: Bí quyết chọn màu sơn hợp phong thủy rước tài lộc cho gia chủ.

Bước 3: Xả nhám bề mặt

Chà nhám cho mịn sau khi bả khô. Dùng giấy nhám mịn (khoảng P240 trở lên cho lượt cuối), chà đều tay, rồi quét hoặc hút sạch bụi.

Đây là bước thợ hay bỏ qua cho nhanh, và đây cũng là bước khiến vân gỗ trông “sạch” hay “bẩn”.

Bước 4: Sơn lót bề mặt

Chọn sơn lót theo vật liệu, không dùng một loại cho mọi thứ:

  • Sắt thép: sơn lót chống gỉ.
  • Bê tông, tường: sơn lót kiềm (ngoại thất nếu ở ngoài trời).
  • Nhôm: sơn lót bám dính chuyên cho kim loại màu.

Sơn lót vừa chống gỉ hoặc kiềm vừa giúp lớp sơn màu bám chắc. Bỏ lót, tuổi thọ cả hệ sơn giảm mạnh.

Bước 5: Sơn nền bề mặt

Sơn nền là màu “gỗ sáng” nằm dưới cùng của vân. Tùy tông gỗ muốn tạo mà chọn màu nền: be vàng cho sồi, nâu cam nhạt cho teak, nâu vừa cho óc chó.

Sơn một đến hai lớp, đảm bảo lớp nền đều màu, vì chỗ nền loang sẽ làm vân phía trên loang theo. Chờ khô đủ giữa các lớp theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Bước 6: Thi công sơn giả gỗ và kéo vân

Đây là bước quyết định.

  • Pha màu vân đậm hơn nền một hoặc hai tông.
  • Quét màu vân lên theo từng đoạn vừa tay, không quét cả mặt lớn cùng lúc, vì sơn sẽ se mặt trước khi kịp kéo.
  • Dùng lược kéo vân kéo theo một chiều từ đầu đến cuối đoạn, giữ lực đều.
  • Lắc nhẹ cổ tay giữa chừng để tạo vân sóng, thêm mắt gỗ bằng cách ấn nhẹ và xoay dụng cụ.
  • Đừng kéo hai lần chồng lên nhau trên cùng một chỗ.

Lời khuyên thực tế: làm một tấm thử trước (ví dụ một đoạn sắt hoặc tấm ván nhỏ cùng loại), cho chủ nhà duyệt màu và độ đậm vân, rồi mới làm thật. Màu trên bảng màu và màu trên bề mặt thật khác nhau khá nhiều.

Bước 7: Sơn phủ bóng

Sau khi lớp vân khô, phủ một đến hai lớp sơn bóng bảo vệ. Chọn loại bóng, bán bóng hoặc mờ tùy hiệu ứng muốn có. Với hạng mục ngoài trời, ưu tiên loại có khả năng chống tia UV, nếu không lớp vân đẹp bên dưới sẽ xuống màu rất sớm.

Nên chọn lớp phủ cùng hệ với lớp sơn vân (cùng nhà sản xuất hoặc đã được hãng xác nhận tương thích) để tránh phản ứng giữa các lớp.

Bước 8: Chỉnh sửa các khuyết điểm nếu có và hoàn thiện công trình

Đi một vòng kiểm tra khi lớp phủ khô: chỗ vân đứt, chỗ chảy sơn, bụi bám. Chấm vá bằng cọ nhỏ ngay khi còn dễ sửa, chà nhẹ rồi phủ lại cục bộ nếu cần.

Sau khi bàn giao, tránh va chạm mạnh và chà rửa bằng hóa chất trong khoảng vài ngày đầu. Lớp sơn cần thời gian để đạt độ cứng cuối cùng chứ không cứng ngay khi chạm tay thấy khô.

Một số lưu ý khi thi công sơn giả gỗ

  • Chọn thợ qua công trình thật, không chọn qua lời hứa: Xin xem ảnh hoặc đến xem những cổng, cột đã làm từ vài năm trước. Vân gỗ mới sơn thì ai làm cũng đẹp. Sau hai ba mùa mưa mới biết tay nghề.
  • Đừng thi công khi trời mưa hoặc nắng gắt: Mưa làm sơn không bám, nắng gắt làm sơn se mặt quá nhanh, không kịp kéo vân. Thời điểm tốt là sáng sớm hoặc chiều mát, ngày khô ráo.
  • Làm mẫu thử và duyệt trước: Nhấn mạnh lần nữa vì đây là lỗi tốn kém nhất: thi công xong mới thấy màu không như ý thì phải làm lại toàn bộ.
  • Dùng đồng bộ hệ sơn: Lót, nền, vân, phủ nên cùng một hãng hoặc hệ tương thích. Pha trộn lung tung dễ gây bong lớp hoặc loang màu.
  • Không tiết kiệm ở khâu xử lý bề mặt: Sơn đắt trên bề mặt xử lý ẩu vẫn bong. Ngược lại, hệ sơn vừa phải trên bề mặt làm kỹ thường bền hơn.
  • Có kế hoạch bảo dưỡng: Với hạng mục ngoài trời chịu nắng trực tiếp, lau rửa nhẹ định kỳ và phủ lại lớp bóng bảo vệ sau vài năm sẽ giữ vân lâu hơn nhiều so với để mặc cho xuống màu.

Sơn giả gỗ không phải phép màu, cũng không phải đồ rẻ tiền. Nó là một kỹ thuật hoàn thiện cần tay nghề, đúng quy trình và đúng chỗ dùng. Làm đúng, một cánh cổng sắt hay một dãy lam bê tông có thể nhìn ấm áp như gỗ thật. Làm ẩu, nó bong tróc chỉ sau một mùa mưa.

Nếu bạn đang cân nhắc cho mặt tiền nhà phố hoặc biệt thự, hãy hỏi kỹ ba điều: bề mặt được xử lý thế nào, hệ sơn gồm những lớp nào, và thợ đã làm ở công trình nào có thể đến xem. Ba câu trả lời đó nói lên nhiều hơn mọi bảng báo giá.

Tân Phát Tote & Building nhận tư vấn, thiết kế và thi công nhà phố, biệt thự trọn gói, bao gồm cả hạng mục hoàn thiện mặt tiền. Liên hệ hotline 0814 911 331 – 0888 777 258 hoặc truy cập tanphatcompany.com để được tư vấn theo hiện trạng công trình.